أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

450

قانون ( فارسى )

از پاكسازى وسيلهء علاجهاى ذكر شده از داروهاى ادرارآور و داروهاى تناولى علاج درد مفاصل استفاده كنى . در علاج عرق النسا داروى هرمس ويژگى دارد ، كه خلط بلغمى سبب عرق النسا را كلا پاكسازى مىكند . داروى تركيبى زير در علاج عرق النسا اثر خوب و شگفت‌انگيز دارد . نسخه : بلوط زمينى ( كماد ريوس ) و كوشاد از هريك به وزن شصت و سه مثقال ، زراوند غلتان ( ماده ) چهارده مثقال ، بزر فيجن خشك نود مثقال . همه را بكوب و با الكى بسيار ريز ببيز و همه را درهم بسرش و بيمار هربار يك مثقال بخورد . داروهاى گذاشتنى تحليل برندهء ماده و داروهاى ماليدنى و پاشيدنى تحليل برنده را استعمال كن ! بيمار را وادار كن كه در آبهاى گرم معدنى آبتنى كند . اگر شفاى كامل نيافت به حقنه كردن توسل جوى ! بعد از حقنه كردن بادكش بر باسن گذار . بادكش بدون شيار با تيغ يا همراه شيار كردن با تيغ باشد ، چنان كه مصلحت مىدانى . داروهاى خون به زير پوست آور و داروهاى تاول‌زن - اما نه چندانكه دمل به وجود آورند - بر جاى درد بگذار ! و دست بردار مشو تا به كلّى بيمار شفا يابد . منظور اصلى از گذاشتن داروهاى گذاشتنى بر جاى درد تحصيل دو فايده است : يكى تحليل بردن مادهء بيمارى و دوم جذب ماده به سوى خارج ؛ كه چنين دارويى بايد تندمزاج و بسيار قوى باشد . اما در اينجا نكته‌اى هست . اگر دارو بسيار تند و قوى باشد ممكن است ماده را به جاى گداختن خشك و متحجر كند و در آنجا معلّق بگذارد و تأثير دارو را نپذيرد . پس بايد مسئلهء نرمى بخشيدن را در نظر داشته باشى . و ممكن است براى جذب ماده از ته به خارج ، از بادكش استفاده كنى . داروهاى ماليدنى و غيره در علاج عرق النسا نسخه : روغن حنا نود مثقال ، سركه چهل و پنج مثقال ، بورهء قرمز بيست و دو مثقال و نيم ، قاقله ده مثقال و نيم ، حسل ده مثقال و نيم . همه را درهم مخلوط كن و بهم بزن . پشم در آن فرو كن و بر جاى درد بگذار و ببند . داروهاى تكى و سادهء تحليل برنده را كه در علاج درد مفاصل ذكر شده‌اند ، در آب بپز و بيمار را در آن بنشان . روغن كوشنه ، روغن گياه شيرسگ ، روغن عاقر قرحا ، روغن حنا و روغن گند بيدستر همه در علاج عرق النسا مفيدند كه بعد از پاكسازى بيمار از خلط ، بر جاى درد بمالند . اگر از مرهمهايى كه با جواشير و شير گياه شيرسگ و روغنهاى نامبرده مىسازند بر جاى درد بمالند بهره بينند .